Stress, cortisol en gewichtstoename
De relatie tussen stress, cortisol en gewichtstoename is ingewikkeld. Er spelen allerlei biologische, psychologische en leefstijlfactoren een rol die invloed hebben op je lichamelijke gezondheid, je mentale welzijn en je emoties.
Cortisol is het belangrijkste stresshormoon. Je bijnieren geven het af als reactie op een stressvolle gebeurtenis of veel angst. Het komt vaak samen vrij met een ander stresshormoon, noradrenaline.
Laten we eens kijken naar het nauwe verband tussen stress, cortisol en gewichtstoename.
De biologische reactie van het lichaam op stress
Als het lichaam stress waarneemt, of dat nu komt door een hoge werkdruk of doordat je bijna door een bus wordt aangereden, geven de hersenen de bijnieren een signaal om cortisol af te geven.
Dit hormoon bereidt het lichaam voor op een ‘vecht-, vlucht- of bevriesreactie’ door meer energie beschikbaar te maken voor de spieren en bloed weg te leiden van het spijsverteringskanaal. Langdurige blootstelling aan cortisol kan daardoor spijsverteringsproblemen veroorzaken, en kan ook invloed hebben op de aanmaak van andere hormonen, zoals voortplantingshormonen.
Cortisol en eetlust
Cortisol beïnvloedt de regulering van de eetlust, waardoor je meer eetlust krijgt, vooral voor voeding met veel suikers en verzadigde vetten. Dat kan in tijden van extreme stress of emotionele onrust bijdragen aan te veel eten en gewichtstoename.
Cortisol en de opslag van buikvet
Chronisch hoge cortisolwaarden worden in verband gebracht met de opslag van vet in de buikstreek, ook wel centrale adipositas genoemd. Te veel buikvet gaat samen met een verhoogd risico op verschillende chronische aandoeningen, waaronder overgewicht, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
De invloed van cortisol op hongerhormonen
Stress kan de aanmaak en werking van hongerhormonen verstoren, zoals leptine (het verzadigingshormoon) en ghreline (het hongerhormoon). Dat kan op zijn beurt je eetlust beïnvloeden, waardoor je meer trek krijgt, meer wilt eten en je minder verzadigd voelt na een maaltijd.